Cảm giác ngứa mắt tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hàng ngày. Tình trạng ngứa mắt có thể xuất hiện đột ngột hoặc kéo dài, đi kèm với các triệu chứng khác như đỏ mắt, chảy nước mắt, cộm mắt. Vậy tại sao lại bị ngứa mắt và làm thế nào để khắc phục hiệu quả?
Nguyên nhân phổ biến gây ngứa mắt
Có nhiều yếu tố có thể dẫn đến tình trạng ngứa mắt. Dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp nhất:
- Viêm bờ mi: Đây là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở vùng da xung quanh mí mắt, nơi lông mi mọc. Viêm bờ mi có thể do vi khuẩn, virus, hoặc các yếu tố dị ứng gây ra, dẫn đến triệu chứng ngứa, đỏ, sưng và có vảy trên mí mắt.
- Dị ứng: Mắt là một trong những bộ phận nhạy cảm nhất của cơ thể và dễ bị phản ứng với các tác nhân gây dị ứng trong môi trường. Tại sao lại hay bị ngứa mắt có thể do tiếp xúc với phấn hoa, lông động vật, bụi bẩn, mỹ phẩm, nước hoa hoặc thậm chí là một số loại thuốc nhỏ mắt. Phản ứng dị ứng thường đi kèm với ngứa dữ dội, đỏ mắt và chảy nước mắt.
- Khô mắt: Khi mắt không sản xuất đủ nước mắt hoặc nước mắt bốc hơi quá nhanh, bề mặt nhãn cầu sẽ bị khô, gây cảm giác khó chịu, cộm, rát và ngứa. Tình trạng khô mắt thường trở nên tồi tệ hơn trong môi trường khô, nhiều gió hoặc khi sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài.
- Nhiễm trùng: Các tác nhân như vi khuẩn, virus, nấm có thể xâm nhập vào mắt và gây viêm nhiễm, dẫn đến triệu chứng ngứa, đỏ, sưng và có ghèn. Viêm kết mạc (đau mắt đỏ) là một dạng nhiễm trùng phổ biến gây ngứa mắt.
- Sử dụng kính áp tròng: Việc sử dụng kính áp tròng không đúng cách, vệ sinh kém hoặc đeo kính áp tròng quá lâu có thể gây kích ứng, dị ứng và nhiễm trùng mắt, dẫn đến tình trạng ngứa.
- Tác nhân môi trường: Khói bụi, hóa chất, không khí ô nhiễm, gió, ánh nắng mặt trời gay gắt cũng có thể gây kích ứng và làm mắt bị ngứa.
Tại sao lại bị ngứa khoé mắt hoặc ngứa hốc mắt?
Cảm giác ngứa ở khoé mắt hoặc sâu hơn trong hốc mắt thường liên quan đến các vấn đề cụ thể hơn:
- Viêm kết mạc dị ứng: Tác nhân dị ứng thường tập trung ở vùng mắt, đặc biệt là khoé mắt, gây ngứa dữ dội, chảy nước mắt và đỏ mắt.
- Tắc tuyến lệ: Khi tuyến lệ bị tắc nghẽn, nước mắt không thoát được, có thể gây ứ đọng và viêm nhiễm, dẫn đến cảm giác ngứa hoặc khó chịu ở khoé mắt.
- Bụi bẩn hoặc dị vật nhỏ: Các hạt bụi nhỏ, lông mi hoặc dị vật li ti có thể mắc kẹt ở khoé mắt, gây kích ứng và cảm giác ngứa.
- Mụn lẹo hoặc chắp: Các khối viêm nhiễm này thường xuất hiện ở mí mắt, đôi khi có thể gây cảm giác ngứa lan ra khoé mắt.
Cách khắc phục tình trạng ngứa mắt hiệu quả
Để giảm bớt cảm giác khó chịu và điều trị hiệu quả tình trạng ngứa mắt, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau:
1. Tránh gãi mắt
Dù rất muốn, nhưng tuyệt đối không nên gãi hoặc dụi mắt. Hành động này có thể làm tình trạng ngứa thêm trầm trọng, gây tổn thương giác mạc và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
2. Vệ sinh mắt đúng cách
Sử dụng nước muối sinh lý (natri clorid 0.9%) hoặc dung dịch rửa mắt chuyên dụng để vệ sinh mắt hàng ngày. Nhẹ nhàng lau sạch ghèn, bụi bẩn bám quanh mắt.
3. Chườm lạnh
Sử dụng một miếng vải sạch thấm nước mát hoặc túi gel chườm lạnh đặt lên mắt khoảng 10-15 phút. Nhiệt độ lạnh có thể giúp giảm ngứa, sưng và làm dịu mắt.
4. Sử dụng thuốc nhỏ mắt theo chỉ định
Trong trường hợp ngứa mắt do dị ứng, bác sĩ có thể kê đơn thuốc nhỏ mắt chứa chất kháng histamine hoặc corticosteroid. Đối với tình trạng nhiễm trùng, thuốc nhỏ mắt kháng sinh hoặc kháng virus sẽ được chỉ định.
5. Thay đổi lối sống và môi trường
- Hạn chế tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng: Nếu bạn bị dị ứng theo mùa, hãy ở trong nhà vào những ngày có nồng độ phấn hoa cao, đeo kính râm khi ra ngoài. Giữ nhà cửa sạch sẽ, tránh nuôi thú cưng nếu bạn bị dị ứng với lông động vật.
- Sử dụng kính bảo hộ: Khi làm việc trong môi trường bụi bẩn, hóa chất hoặc có nguy cơ mắt bị tổn thương, hãy đeo kính bảo hộ.
- Chế độ nghỉ ngơi hợp lý: Cho mắt nghỉ ngơi định kỳ khi làm việc với máy tính, tránh nhìn màn hình quá lâu. Đảm bảo ngủ đủ giấc.
- Vệ sinh kính áp tròng: Luôn vệ sinh sạch sẽ kính áp tròng và hộp đựng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không đeo kính áp tròng khi đi ngủ hoặc bơi lội.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Nếu tình trạng ngứa mắt không thuyên giảm sau vài ngày áp dụng các biện pháp tại nhà, hoặc kèm theo các triệu chứng nghiêm trọng như:
- Đau mắt dữ dội
- Thị lực giảm sút, nhìn mờ
- Sưng mí mắt nặng
- Chảy nhiều ghèn xanh hoặc vàng
- Mẫn cảm với ánh sáng
Bạn nên đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt ngay lập tức để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bác sĩ sẽ xác định chính xác nguyên nhân gây ngứa mắt và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, tránh để lại biến chứng nguy hiểm cho mắt.
Bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh là vô cùng quan trọng. Khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, đặc biệt là tình trạng ngứa mắt kéo dài, đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn và hỗ trợ từ các chuyên gia y tế.
