Tiểu sử Đen Vâu (rapper)

Đen Vâu, tên thật là Nguyễn Đức Cường, là một trong những rapper nổi bật nhất của làng nhạc Việt Nam hiện nay. Với phong cách âm nhạc độc đáo, mang đậm chất thơ và sự chân thành, Đen Vâu đã chinh phục trái tim của hàng triệu người hâm mộ. Anh không chỉ là một nghệ sĩ tài năng mà còn là người kể chuyện sâu sắc về cuộc sống, tình yêu và những giá trị nhân văn. Tiểu sử của Đen Vâu Đen Vâu, tên thật là Nguyễn Đức Cường, sinh năm 1989 tại Đồng Nai, theo thông tin từ Billboard Việt Nam. Tuy nhiên, có nguồn cho rằng anh sinh ra tại Thành phố Hạ Long. Trong một cuộc phỏng vấn, Đen Vâu đã chia sẻ rằng quê gốc của anh là thôn Phần Hà, Bắc Sơn, Ân Thi, Hưng Yên. Đen Vâu bắt đầu làm quen với rap từ thời cấp 3, khi anh tình cờ khám phá thể loại âm nhạc này. Anh thường xuyên viết rap trong các cuốn vở và biểu diễn trong những tiết mục tại trường học. Sau khi tốt nghiệp trung học, do hoàn cảnh kinh tế khó khăn, anh buộc phải nghỉ học. Đen Vâu sau đó làm việc tại Ban quản lý Vịnh Hạ Long ở tỉnh Quảng Ninh trong 7 năm. Trong khoảng thời gian này, anh đã xin nghỉ việc không lương để hỗ trợ em trai mở quán cà phê, nhưng do kinh doanh không thuận lợi, quán cà phê này đã phải đóng cửa vào năm 2016. Sau khi trả hết nợ, anh sáng tác ca khúc “Ngày lang thang,” đánh dấu bước ngoặt trong suy nghĩ tích cực của mình. Về nghệ danh Đen Vâu, anh chia sẻ rằng: “Hồi nhỏ, một chị hàng xóm thấy tôi đen nên gọi là Đen. Khi chơi nhạc, mọi người gọi là Đen Vâu, và tôi quyết định sử dụng tên này.” Trong một chuyến đi xuyên Việt cùng bạn bè, Đức Cường đã hát cho mọi người nghe và bất ngờ được mời biểu diễn tại Huế, đánh dấu lần đầu tiên anh trình diễn trên sân khấu chuyên nghiệp và nhận được 4 triệu đồng, sự kiện này đã trở thành bước ngoặt lớn trong cuộc đời anh. Sự nghiệp của Đen Vâu 2011-2017: Khởi đầu, nổi tiếng với Đưa nhau đi trốn và Kobukovu Năm 2011, Đen Vâu cùng Võ Việt Phương sáng tác ca khúc “Cây bàng” và tham gia chương trình Bài hát Việt 2011. Bài hát đã giành được giải Bài hát ấn tượng của tháng 8 và sau đó nhận giải Bài hát được yêu thích nhất do khán giả bình chọn tại đêm chung kết. Năm 2014, Đen sáng tác ca khúc “Đưa nhau đi trốn” và gửi cho Linh Cáo, một người bạn anh quen qua diễn đàn trực tuyến. Cả hai đã thu âm bài hát này ở hai địa điểm khác nhau: Đen ở Quảng Ninh và Linh Cáo tại Huế. Sau khi được chia sẻ trên mạng, bài hát nhanh chóng trở thành một hit lớn, giúp Đen Vâu trở nên nổi tiếng. Ca khúc “Đưa nhau đi trốn” sau đó đã nhận giải Ca khúc rap/hip-hop được yêu thích nhất tại Zing Music Awards 2015. Tháng 5 năm 2016, Đen cùng một số người bạn thực hiện chuyến đi xuyên Việt từ Hà Nội bằng xe máy. Trên hành trình này, anh đã đến 6 địa điểm khác nhau và biểu diễn miễn phí cho mọi người. Đen chia sẻ rằng, anh chỉ thông báo trên trang cá nhân và muốn tìm hiểu mức độ ủng hộ của khán giả dành cho mình. Sau chuyến đi kéo dài 2 tuần, anh bắt đầu nhận được lời mời biểu diễn chuyên nghiệp. Đen Vâu cũng tham gia thể hiện hai ca khúc trong phim “Mùa viết tình ca” gồm “Mày đang kiếm cái gì” và “Ngày khác lạ” (hợp tác cùng Giang Phạm và Triple D). Cả hai bài hát này mang màu sắc thực tế và trần trụi, nhưng lại hòa quyện với mạch phim. Tháng 8 năm 2016, Đen ra mắt đĩa mở rộng đầu tay mang tên “Kobukovu.” Năm 2017, anh tiếp tục phát hành hai ca khúc “Đi theo bóng mặt trời” và “Ta cứ đi cùng nhau.” 2018-2019: Anh đếch cần gì nhiều ngoài em, Đố em biết anh đang nghĩ gì, Hai triệu năm & liveshow Show của Đen đầu tiên Tháng 11 năm 2018, Đen Vâu ra mắt ca khúc “Anh đếch cần gì nhiều ngoài em,” thu hút sự chú ý mạnh mẽ của giới trẻ nhờ tựa đề độc đáo và giọng hát ấn tượng của Đen cùng Vũ. Chỉ sau nửa ngày phát hành, bài hát đã trở thành hiện tượng trên mạng xã hội và nhanh chóng lọt vào Top Trending trên YouTube. Đây là một thành tích ấn tượng đối với một sản phẩm âm nhạc thuộc dòng nhạc underground. Ca khúc này đã mang về cho Đen giải thưởng Ca khúc Rap/Hiphop/R&B tại Keeng Young Awards 2018, cùng với hai giải thưởng khác là Sản phẩm Underground được yêu thích và Ca sĩ có hoạt động đột phá tại We Choice Awards 2018. Đen Vâu còn tham gia nhiều buổi diễn âm nhạc khác như See Sing Share của Hà Anh Tuấn, Lam Trường 9pm live, và Hợp âm gió của Mỹ Linh. Với sự nghiệp phát triển mạnh mẽ, Đen đã xây dựng được lượng người hâm mộ đông đảo, có thể so sánh với các ngôi sao hạng A trong làng nhạc đại chúng. Năm 2018, Đen cũng cho ra mắt nhiều ca khúc khác như “Ngày khác lạ,” “Đừng gọi anh là idol,” và “Đố em biết anh đang nghĩ gì” (kết hợp cùng JustaTee). Đầu năm 2019, Đen Vâu phát hành ca khúc “Mười năm” nhằm kỷ niệm hành trình 10 năm theo đuổi sự nghiệp rap. MV của ca khúc này được đánh giá cao về sự giản dị trong phong cách và cách thể hiện hình ảnh và âm nhạc, nói về chặng đường 10 năm của Đen với rap, kết hợp những cảm xúc về tình bạn, niềm vui, nỗi buồn và những lời khen, chê bai. “Mười năm” là sản phẩm hợp tác sáng tác giữa Đen và Lynk Lee, nội dung bài hát chủ yếu xoay quanh trải nghiệm của một người đã trải qua nhiều thăng trầm, tình bạn và những hoài niệm. Bài hát cũng được chọn làm nhạc phim “Rừng thế mạng” ra mắt vào năm 2021. Tháng 5 năm 2019, Đen Vâu tiếp tục cho ra mắt ca khúc “Bài này chill phết,” kết hợp cùng Min. Ca khúc này được sáng tác dựa trên những suy ngẫm của Đen về con đường âm nhạc và cuộc sống của mình sau khi gặp lại những người bạn lâu năm. Bài hát được chia thành 3 phần, mỗi phần miêu tả những cảm xúc và tâm trạng khác nhau, khiến anh gặp khó khăn trong việc đặt tên, cuối cùng quyết định chọn tên “Bài này chill phết” nhằm tạo cảm giác thoải mái, bay bổng cho người nghe. Ngày 19 tháng 6 năm 2019, Đen Vâu phát hành ca khúc “Hai triệu năm.” MV của ca khúc này được thực hiện trong một lần đi chơi cùng các nhân viên công ty. Đen đã ngâm mình dưới nước suốt 5 giờ đồng hồ để thực hiện video, tạo nên hình ảnh ấn tượng với cảnh nam ca sĩ ngâm mình dưới nước biển trong cả hai trạng thái biển lặng và mưa rơi. Bài hát này nhanh chóng trở thành hiện tượng trên mạng xã hội nhờ cách gieo vần sáng tạo, ngẫu hứng và nội dung mang tính thẩm mỹ cao. Ca khúc còn liệt kê một số danh nhân thế giới, tạo sự khác biệt với giọng hát của nữ ca sĩ Biên. Vào ngày 21 tháng 10 năm 2019, Đen Vâu trở lại làng nhạc Vpop với hai sản phẩm âm nhạc “Lối nhỏ” và “Cảm ơn,” như một món quà dành tặng người hâm mộ trước thềm liveshow “Show của Đen” diễn ra vào ngày 9 tháng 11 tại Nhà Thi đấu Quân khu 7. Đêm nhạc kỷ niệm 10 năm sự nghiệp của Đen đã thu hút hơn 5000 khán giả đến tham dự. 2020-2021: Một triệu Like, Trời hôm nay nhiều mây cực!, Đi Về Nhà, Trốn Tìm & Mang tiền về cho mẹ Đen Vâu khởi đầu năm 2020 với ca khúc “Một triệu Like,” được anh đặt tên để kỷ niệm một dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp âm nhạc của mình. Bài hát này cũng đánh dấu sự hợp tác tiếp theo giữa Đen Vâu và hai người bạn thân thiết: đạo diễn Thành Đồng và producer MADIHU. Ngày 12 tháng 8 năm 2020, Đen Vâu ra mắt ca khúc “Trời hôm nay nhiều mây cực!” trong đó anh ngồi trên trực thăng và hát về khát khao hòa mình vào thiên nhiên. Ca khúc được sáng tác trong thời gian anh tránh dịch tại Hạ Long, khi Đen cảm thấy bế tắc trong việc tìm kiếm đề tài mới. Sau một lần ngước lên bầu trời và ngắm nhìn những đám mây, ý tưởng cho bài hát đã nảy sinh. Ngày 18 tháng 12 năm 2020, Đen Vâu trở lại với ca khúc “Đi Về Nhà,” hợp tác cùng JustaTee. MV của ca khúc không chỉ truyền tải thông điệp ý nghĩa về tình cảm quê hương mà còn gợi lên hình ảnh người bạn đồng hành, mang lại hạnh phúc cho người trẻ trên mỗi hành trình. Bài hát này đã giúp Đen và JustaTee giành giải MV của năm tại Giải thưởng Cống hiến 2021. Ngày 26 tháng 3 năm 2021, Đen Vâu cùng Binz ra mắt ca khúc “Cho mình em.” Được sáng tác và hoàn thành trong 15 giờ liên tục tại studio của Binz, bài hát nhanh chóng đạt Top 1 Trending YouTube chỉ sau 9 giờ ra mắt. Sự kết hợp mộc mạc, đầy tự sự của hai rapper hàng đầu này đã được người hâm mộ nhiệt liệt đón nhận. Vào ngày 13 tháng 5 năm 2021, đúng dịp sinh nhật lần thứ 32 của mình, Đen Vâu trở lại với ca khúc “Trốn Tìm,” hợp tác cùng ban nhạc MTV. Ngay sau khi ra mắt, bài hát đã nhanh chóng đạt Top 1 Trending YouTube và giữ vững vị trí trong một thời gian dài. Cuối năm 2021, Đen tiếp tục gây ấn tượng với ca khúc “Mang tiền về cho mẹ,” kết hợp với ca sĩ Nguyên Thảo. Với nội dung bình dị về tình mẫu tử, MV đã đạt Top 1 Trending YouTube, đưa Đen trở thành rapper Việt duy nhất có nhiều sản phẩm âm nhạc đạt thành tích này. Bài rap này được anh chuẩn bị trong suốt bốn năm, với các công việc trong MV đều xuất phát từ những trải nghiệm thực tế của Đen, mang lại cảm xúc chân thật. Các cảnh quay chính của MV được thực hiện tại Quảng Nam và Đà Nẵng. Sau đó, bài rap này còn được Nghệ sĩ Nhân dân Bạch Tuyết cover dưới hình thức vọng cổ. Tại Giải Làn Sóng Xanh 2021, ca khúc “Trốn Tìm” đã giành giải Ca khúc của năm và MV của năm. Ca khúc “Đi Về Nhà” cũng đã mang về hai giải thưởng: Sự kết hợp xuất sắc (cùng với JustaTee, Hứa Kim Tuyền, Xuân Ty) và Ca khúc được yêu thích trên radio. Cả hai ca khúc “Đi Về Nhà” (#2) và “Trốn Tìm” (#3) đều nằm trong Top 10 ca khúc được yêu thích nhất. Đen Vâu còn được vinh danh là Nam ca sĩ. 2022-nay: Gieo quẻ, Đi Trong Mùa Hè, album đầu tay Dongvui harmony & liveshow Show của Đen thứ 2 Trong năm 2022, Đen Vâu đã hợp tác cùng Hoàng Thùy Linh trong ca khúc “Gieo Quẻ,” với sự xuất hiện đặc biệt của anh trong vai trò chủ gánh rau 0 đồng trong MV. Đen cũng tham gia biểu diễn ca khúc chính thức của SEA Games 31, “Hãy Tỏa Sáng” (Let’s Shine), cùng các nghệ sĩ nổi tiếng như Tùng Dương, Hồ Ngọc Hà, Văn Mai Hương, và Issac, dưới sự sáng tác của nhạc sĩ Huy Tuấn. Vào tối ngày 9 tháng 5 năm 2022, Đen và nhạc sĩ Trần Tiến đã ra mắt MV “Đi Trong Mùa Hè” với mục tiêu cổ vũ cho các đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam. Bài hát này đã khơi dậy không khí sôi động của các đợt “đi bão” và tinh thần cổ vũ nhiệt tình của người dân Việt Nam. MV còn có sự góp mặt của các cầu thủ nổi tiếng như Quế Ngọc Hải, Đoàn Văn Hậu và Đỗ Duy Mạnh, cùng với sự hỗ trợ của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam. Dù gây ra nhiều tranh cãi, “Đi Trong Mùa Hè” đã nhanh chóng đạt Top 1 trending trên YouTube chỉ sau một ngày phát hành. Ngày 11 tháng 6 năm 2022, Đen Vâu tiếp tục phát hành bản rap “Ai Muốn Nghe Không” thuộc dự án cá nhân “Lộn Xộn” và là bài rap thứ 5 trong series này, thể hiện cảm xúc của anh sau khi phát hành “Đi Trong Mùa Hè.” Đến ngày 12 tháng 9 năm 2022, Đen Vâu ra mắt “Diễn Viên Tồi,” một MV theo phong cách live session, kết hợp cùng giọng ca Thành Bùi và nhóm bè Cadillac. MV gây ấn tượng với thông điệp tình yêu sâu sắc và hình ảnh các bức tranh liên tiếp. Tháng 11 năm 2022, Đen Vâu giới thiệu album thu live đầu tay “Dongvui Harmony,” bao gồm 8 bản hit được ghi hình trong nhà hát. Sau khi phát hành vào tối 9/11, album đã nhanh chóng lọt vào top thịnh hành trên YouTube với gần 500 nghìn lượt truy cập. Anh cũng đã tham gia chương trình “Cuộc Hẹn Cuối Tuần” mùa 2 và toàn bộ cát-xê từ chương trình được anh dành để làm từ thiện cho các trẻ em trong chương trình “Cặp Lá Yêu Thương.” Sang năm 2023, Đen Vâu cùng Cheng ra mắt ca khúc “Luôn Yêu Đời,” thể hiện sự thay đổi trong phong cách âm nhạc của anh. Mặc dù không mang tính đột phá, ca khúc này vẫn truyền tải thông điệp tích cực, kết hợp cùng MV mang màu sắc vui tươi và hoài niệm. Đen Vâu cũng thông báo về liveshow “Show của Đen” sẽ diễn ra vào ngày 27 tháng 5 tại Hà Nội. ào ngày 13 tháng 5 năm 2023, Đen Vâu đã phát hành ca khúc “Nấu ăn cho em,” và toàn bộ doanh thu từ bài hát này được anh dành để xây dựng trường học và hỗ trợ các em nhỏ. Hình ảnh và ca từ trong bài hát phản ánh chuyến hành trình đặc biệt của Đen cùng những người bạn đến thăm các em học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học Cơ sở Sá Tổng, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên. Đen Vâu cho biết anh đã sử dụng doanh thu từ ca khúc “Nấu ăn cho em” để xây dựng 4 phòng tin học cho trẻ em nghèo. Doanh thu từ 1/10/2023 đến 31/1/2024 đạt hơn 369 triệu đồng, bao gồm cả doanh thu từ video và audio. Đến nay, anh đã đưa vào hoạt động 2 phòng tin học tại điểm trường Sá Tổng – Điện Biên và điểm trường Tương Dương – Nghệ An. Liveshow thứ hai trong sự nghiệp của Đen Vâu tại Hà Nội đã thu hút hơn 10.000 khán giả, gấp đôi so với liveshow đầu tiên “Show của Đen” diễn ra 4 năm trước tại TP. HCM. Vào ngày 27 tháng 11, Đen cùng Hoàng Thùy Linh trở lại với ca khúc “Miền đất hứa,” đánh dấu sản phẩm âm nhạc tiếp theo của cả hai sau MV “Gieo Quẻ” phát hành năm 2022. Ngày 4 tháng 3 năm 2024, Đen Vâu phát hành sản phẩm âm nhạc “Nhạc của rừng” kết hợp cùng Hiền VK (Nguyễn Thu Hiền), một cô giáo thanh nhạc và thành viên nhóm bè VK, nhằm cổ vũ mọi người tích cực trồng rừng và bảo vệ môi trường. Đen Vâu cũng lọt vào danh sách 10 gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2023 do Trung ương Đoàn TNCSHCM bình chọn. Tiếp nối thành công, anh đã nhận hai giải thưởng “Music video của năm” cho bài hát “Nấu ăn cho em” và “Nam ca sĩ của năm” tại lễ trao giải Cống hiến 2024. Vào tối ngày 25/6, Đen phát hành ca khúc mới mang tên “Friendship,” với chủ đề về tình bạn và sự góp giọng của những người bạn thân thiết, truyền tải thông điệp tích cực về sức mạnh của tình bạn. Các bài hát của Đen Vâu Báo Người Lao Động đánh giá bài hát “Anh đếch cần gì nhiều ngoài em” của Đen Vâu có “ngôn từ suồng sã, thoải mái,” phù hợp với ngôn ngữ đời thường mà giới trẻ thường sử dụng, và được lồng ghép một cách khéo léo vào âm nhạc. Tuy nhiên, trong bài viết “Câu view từ tên bài hát” trên Báo Người Lao Động, từ “đếch” bị chỉ trích là từ ngữ mang tính đường phố, tiêu cực, không phù hợp khi đặt trong tác phẩm nghệ thuật, đặc biệt là tiêu đề, vì có thể gây phản cảm. Báo Thanh Niên cũng cho rằng tên bài hát này như “đổ thêm dầu vào lửa,” nhất là trong bối cảnh nhiều nhạc sĩ lên tiếng phản đối trào lưu dung tục hóa ca từ trong âm nhạc. Trước những phản ứng từ khán giả, Đen Vâu đã chia sẻ rằng anh đã cố gắng kiềm chế cảm xúc cá nhân trong quá trình sáng tác và thấy rằng từ “đếch” từng được sử dụng phổ biến trong ngôn ngữ đời thường và phim ảnh với mục đích tạo sự “bùi” hơn trong lời nói. Anh bày tỏ sự bất ngờ khi bị chỉ trích là vô trách nhiệm và vô văn hóa. Rapper cũng cho biết rằng tên ca khúc được đặt bởi một người bạn, và nếu chỉ đánh giá một bài hát qua cái tên mà không hiểu toàn bộ nội dung thì đó là cách nhìn phiến diện. Đen Vâu nhấn mạnh: “Không có gì phải tranh cãi ở đây. Với tôi, ‘đếch’ không phải là từ ngữ bậy bạ, mà mang tính đời thường, có chút khác biệt. Âm nhạc của tôi vẫn luôn mộc mạc như vậy. Khi nghe toàn bộ ca khúc, từ lời đến giai điệu, mọi người sẽ hiểu được thông điệp mà nó truyền tải. Tên ca khúc chỉ đơn giản là sự lựa chọn phù hợp với nội dung và cảm xúc của bài hát.” Bài hát “Mang tiền về cho mẹ” cũng gặp phải một số phản đối, với lý do rằng thông điệp của nó có thể không phù hợp, đặc biệt trong bối cảnh nhiều người đang gặp khó khăn do dịch COVID-19 và thất nghiệp. Một số người cho rằng lời bài hát mang tính áp đặt, thực dụng, và có thể làm mất đi sự thiêng liêng của tình mẫu tử, cổ vũ lối sống thực dụng và gây áp lực vô hình cho giới trẻ. Đen Vâu đã lên tiếng giải thích rằng gia đình anh là người lao động, không có thu nhập ổn định, và việc chăm lo cho ba mẹ là điều anh cảm thấy cần làm, dù họ có cần tiền hay không. Bài hát “Đi Trong Mùa Hè,” ra mắt vào tháng 5 năm 2022, cũng không tránh khỏi tranh cãi khi bị chỉ trích vì thể hiện tinh thần phi thể thao và thái độ gia trưởng, cũng như bình thường hóa bạo lực gia đình và coi thường phụ nữ. Cách thể hiện điệp khúc và hình ảnh đoàn xe chạy vòng tròn trong MV nhận nhiều ý kiến trái chiều, với một số ý kiến cho rằng ca khúc này có thể vô tình khuyến khích hành vi thiếu văn minh của một bộ phận người hâm mộ dưới danh nghĩa tình yêu bóng đá. Nhà thơ Nguyễn Phong Việt nhận định rằng, trong bối cảnh âm nhạc cổ vũ bóng đá, những đoạn ca từ này không phù hợp và có thể bị hiểu sai về tinh thần thể thao. Sáng ngày 12 tháng 5 năm 2022, Đen Vâu khẳng định anh không làm nhạc để cổ xúy điều tiêu cực và luôn trân trọng mọi ý kiến đóng góp. Anh cũng nhấn mạnh rằng trong quá trình sáng tác, anh đã chỉnh sửa câu từ nhiều lần để người nghe tập trung vào tình yêu bóng đá và niềm vui chiến thắng, chứ không nhằm mục đích cổ xúy cho điều gì tiêu cực. Danh hiệu của Đen Vâu Đen Vâu là nghệ sĩ đầu tiên đạt được thành tích ấn tượng khi liên tiếp xuất hiện trên bảng xếp hạng âm nhạc Top Vietnamese Songs của Billboard Việt Nam 2022 với bốn ca khúc: “Lối Nhỏ” (#9), “Gieo Quẻ” (#3), “Đi Về Nhà” (#2), và “Mang Tiền Về Cho Mẹ” (#1). Năm 2023, Đen Vâu được vinh danh với Giải thưởng Tình nguyện Quốc gia do Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao tặng. Cùng năm, anh nhận Giải thưởng Nghệ sĩ vì cộng đồng của năm với ca khúc “Nấu ăn cho em” tại Lễ vinh danh Gương mặt nghệ sĩ tiêu biểu do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Ngoài ra, Đen Vâu còn lọt vào danh sách 10 gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2023 do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh công bố. Qua những thành tựu ấn tượng mà Đen Vâu đã đạt được, từ những bảng xếp hạng âm nhạc quốc tế đến các giải thưởng uy tín trong nước, có thể thấy rõ sự nỗ lực và tâm huyết của anh trong việc mang lại giá trị không chỉ cho nền âm nhạc Việt Nam mà còn cho cộng đồng. Đen Vâu không chỉ là một nghệ sĩ tài năng, mà còn là một hình mẫu tích cực, lan tỏa thông điệp yêu thương và sự cống hiến không ngừng nghỉ. Hy vọng rằng, với tinh thần này, Đen Vâu sẽ tiếp tục mang đến những sản phẩm âm nhạc chất lượng, góp phần xây dựng cộng đồng và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.